|
Pu Tawk thang, Pu thang Sut leh Pi Hial Vungte tapa hi a, 1860 in
Tungtuang khua-ah suak
hi. A zi Pi Ot Ning hi a, tapa nei lo uh hi. Pu Tawk Thang 1901
kumin si hi.
Ama hatnate: Ukpipa Hau Cin Khup in tuangdung pek pua dingin cial hi. "Zawl aw, na tuangdung
lah hong
puakpih mah ning in, nang zong anneek khat akpi khat ta tawh hong mehsak in,"
ci hi. Tua ciangin kuan uh hi:
1) Tonzang ukpi gam sunga pasal hatte in mualdungah lampi sat tawm in, miksi
sazawnin zawng uh hi. khatvei lui sung khatah khahsuahin tolhsak kha uh a, thukpi tak tum
hi. A dawhdawh uh
hangin mipi in dokkhia zolo uh hi. Tua ciangin Tawk Thang in, "Liangdap
khat hong pia dih vua,"
ci-in a mongah liangdap dapin puakhia a, a khukdinna kuak pen sai
khephah cia tawh kibang hi, ci uh hi.
2) Tungtuang-a Pu Awn Khaw Paute innka laizanga songka ka kua a pha pen
Gamlai gama kisui
ahi hi. A sui pasal hatte in zawng uh a, Tuithu ngahmunah gal kahpih uh hi.
Tonzang lam gal,
singkung lakah a puakzia ding uh thei lo uh a, Tuithu gal Vialcian lamah
nusia uh hi. Tua thu
Tawk Thang in a theih ciangin amah guakin zankuan in sing lakah a tung lamin
tawi zeuzeu-in
Tungtuang khuanawlah nga hi. Khua sung pasalte in a muh uh ciangin lamdang
sa uh a, a kan uh
ciangin Tawk Thang puak ahi lam phawk uh hi.
3) Ukpipa Hau Cin Khup sial sawnnga tawh a ton lai-in a ngeina bangin pansik (ton
kipatna) ni-in
song suite kivak hi. Zingsang khuavak ciangin tangvalte in sialte mawlpih
dingin sialkongah
khau-in khih uh hi. Tawk Thang in mipi
muhna-ah sialte pen a ki-ah manin a ngawngah hekin a mitte a
khelkhiat ziauziau pen lamdang leh muhnopsa in, mipite awng ziahziah hi.
4) A khuapihte Lam Suan leh a lawmte thum in zunun
ni khatin vuak sawm hi. Zunun khekleh ni-in zu khamte in phinin kilai uh
a, Tawk Thang in
huan sakah khat, phung tungah nih, inn nuai-ah khat lawn mengmengin zo ziau
hi.
5) Phaitu khua-a a zawlpa in a innka zawl a sauna feet 24 tang 4 tang 2 sah mal 4 a
veka na puak
zawh leh tang in, ci hi. Tawk Thang in lomhenin pua-a tang pah hi.
6) Tungtuang hausa upate in zu le sa a nek ni khatin to-in kilai uh hi. Tawk
Thang in zo hi.
Tua ciangin hausapa Phut Vum in, "Tawk Thang pen sing le suang zong bang kei;
sik tawh kibang,"
ci hi.
7) Poding kici lopa bawhhak mahmah nam khat pen Tawk Thang in a tawbo
tawh tepin
bot zo hi. Tua hangin Tonzang khua kimte in tu dongin Poding pen "Tawk Thang lo" ci uh hi. A
taw ip a, tangvalte in phen a sawm uh hang phen zolo uh hi.
8) Guapum nal tunga kah kidemna-ah kuamah dang a kah zo omlo hi. Tawk
Thang baih takin kah zo hi. "Pu Tawk Thang, nang bangci kah na hia ?" ci-a a
kidot ciangin, "Guapum a kitam lo deuhin mekin kah leng haksa lo pi," ci hi.
9) Mizogamah a sanggamte Tawng Vial leh Thawn Pau tawh zin uh hi. Zawlbuk-ah tangvalte in phinphin uh a, kilai uh hi. Tawk Thang in a khup a
thalin a lomlomin a lot khit ciangin amau laka a hat pen leilak a denna leh
a siakmit kitam hi.
(10) A sungte in a lo uhah ann siimsak uh hi. A ciah ciangin vaimim bawk
sawmgiat puak khatin pua hi. Mai pum 100 zong pua zo hi.
11) Tungtuang khua tangvalte in sial gawh ding a mawlpih uh leh khahsuah uh hi.
Tawk Thang a kisil kim lai ko uh a, Tawk Thang in a khut lang khatin a kal
humin a khut langkhatin sialmei-ah manin khawlsak hi.
12) Tawk Thang a sih ciangin a guh a et uh leh bing hi, ci uh hi. A suan a
khakte Suangsang khua-ah om uh hi. A pu mah bangin midang sangin hatzaw
uh a, ahi hangin Tawk Thang zaha hat om lo hi.//
SOURCE: TEDIM
BEHS NO 1 GOLDEN JUBILEE MAGAZINE 1998 |